safineh

نشست علمی حدیث سفینه

نشست علمی «حدیث سفینه» با حضور استاد رحیم سالمی و دکتر حکمت جارح  توسط انجمن حدیث حوزه در روز سی ام مهرماه ۱۳۹۳ در مجتمع عالی امام خمینی (ره) برگزار گرديد.

برگزار کننده:  انجمن حديث با همکاری مرکز تخصصی علوم حديث حوزه و گروه حديث مجتمع عالی امام خمينی(ره)
با حضور:  حجت الاسلام و المسلمين رحيم سالمی و دکتر حکمت جارح
زمان:  ۳۰ / ۷ / ۱۳۹۳
مکان:  مجتمع عالی امام خمينی(ره)

حجت‌الاسلام رحیم سالمی، استاد همکار جامعه المصطفی العالمیه در نشست علمی تخصصی «حدیث سفینه» گفت: حدیث سفینه از احادیثی است که در منابع معتبر شیعه و سنی نقل شده‌ است و علمای شیعه از آن برای اثبات حقانیت خود استفاده می‌کنند.
وی به منابع نقل حدیث شریف سفینه از حضرت رسول اکرم(ص) اشاره و ابراز کرد: این حدیث شریف برای نخستین بار در قرن اول هجری قمری در کتاب سلیم بن قیس الهلالی نقل شده است. این حدیث شریف پس از سلیم بن قیس الهلالی، در قرن دوم هجری در کتاب صحیفه الامام الرضا(ع) و سپس در قرن سوم در کتاب بصائر الدرجات وارد شده است. در قرن چهارم هجری در کتبی همچون کمال الدین و تمام النعمة، تحف العقول، دعائم الاسلام، اثبات الوصیة، کفایة الاثر، غیبة النعمانیة و غیبة صدوق وارد شده است. وی اضافه کرد: همچنین در قرن پنجم هجری قمری، کتبی همچون امالی طوسی، الامالی للمفید، المناقب، الرسالة العلویة و الفضائل الائمه حدیث شریف سفینه را با اختلافاتی جزئی ذکر کرده‌اند.
استاد همکار جامعه المصطفی العالمیه با بیان این‌که حدیث شریف سفینه در سندهای مختلف عبارات متفاوتی دارد، تصریح کرد: بر اساس برخی از اسناد در ابتدای حدیث سفینه لفظ «مثل» و بر اساس برخی دیگر از روایات لفظ «منزلة» آمده است؛ این اختلاف عبارت نشانگر معنای واحدی است که سبب شده حدیث سفینه در مقامات و سندهای بسیاری آورده شود.
وی تأکید کرد: میان عبارات حدیث سفینه در سندهای گوناگون اختلافات لفظی و جزئی بسیاری وجود دارد اما این اختلافات اختلالی به معنا و مفهوم روایت وارد نمی‌کند. حجت‌الاسلام سالمی خاطرنشان کرد: در میان کتاب‌های مرجعی که حدیث سفینه را نقل کرده‌اند، بصائر الدرجات از جهت سند ضعیف و کتاب سلیم بن قیس هلالی از جهت سند و دلالت معتبر و قوی است.
استاد همکار جامعه المصطفی العالمیه تأکید کرد: در وثاقت سلیم بن قیس هلالی شکی وجود نداشته و کتاب وی نیز از جهت سند و نسبت ضعفی ندارد؛ به همین دلیل تنها سند معتبر برای حدیث سفینه کتاب سلیم بن قیس است.
وی با بیان این‌که بسیاری از اسناد حدیث سفینه به صورت مسند وارد شده و در میان سلسله سند برخی از آنان افراد مجهولی وجود دارند، گفت: بنابر مبنای مشهور علما در اسناد حدیث شریف سفینه به جز کتاب سلیم بن قیس اختلالاتی وجود دارد که آن‌ها را از اعتبار ساقط کرده است.
وی اضافه کرد: حدیث سفینه در کتاب‌هایی همچون الخصال، عیون اخبار الرضا(ع)، کمال الدین، خصائص الائمه(ع)، الرسالة العلویة، الامالی للمفید و کنز الفوائد دچار ضعف سندی بوده و ضعیف شمرده می‌شود.
استاد همکار جامعه المصطفی العالمیه در پایان گفت: با وجود تمام اختلافات سندی و عبارتی حدیث شریف سفینه، در معنای این حدیث و قطعی الصدور بودن معنوی آن از حضرت رسول اکرم(ص) تردیدی وجود ندارد.

safineh1 (Copy)