sadooq2

همایش تکریم و بزرگداشت صدوقین(ره) برگزار شد

دومین همایش تکریم و بزرگداشت صدوقین علیهما الرحمة، علی بن بابویه و محمد بن علی بن بابویه (شیخ صدوق) امروز چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۵ با همکاری مرکز تخصصی حدیث و پژوهشکده حدیث حوزه و انجمن علمی حدیث از طرف اداره اوقاف و امور خیریه استان قم، در کنار مرقد شریف ابن بابویه قمی برگزار شد.
در این مراسم دو تن از اساتید حوزه آیت الله ممدوحی عضو مجلس خبرگان رهبری و حجة الاسلام و المسلمین عباسی مدیر مرکز تخصصی حدیث حوزه و نایب رئیس انجمن حدیث حوزه ایراد سخن کردند.
در این برنامه آیت الله ممدوحی گفت: اسلام دین ابدی است و بعد از ظهور پیامبر(صلی الله علیه و آله) دیگر دین و پیامبری نظیر ایشان نخواهد آمد.
این استاد حوزه  با بیان این مطلب که کتاب شریف قرآن تا ۲۶۳ سال زیر نظر مستقیم اهل بیت(علیهم السلام) بود، افزود: این بزرگان قرآن را شرح و تفسیر می‌‎کردند و کسی در این ایام نمی‌توانست قرائت دیگری ارایه دهد.
عضو مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: پس از غیبت کبری ائمه شاگردان بزرگ و فوق العاده‎ای را تربیت کردند که بتوانند پس از ایشان اداره امور جامعه اسلامی و امورات زندگی مردم را در حیطه فقیهی و رشدی به عهده بگیرند که از جمله این بزرگان باید به شیخ صدوق اشاره کرد.
این استاد حوزه با ذکر این مطلب که این مساله در زمان امام صادق(علیه السلام) و امام باقر(علیه السلام) گسترش چشم¬گیری داشت، بیان کرد: در این دوره طلایی علوم اهل بیت(علیهم السلام) در قالب روایات تکثیر شد و این حضرات بزرگانی را تربیت کردند که این روند را در میان مسلمین نهادینه کنند و پس از غیبت معصومین(علیهم السلام)، به این علما مراجعه کنند.
وی گفت: جریان علمی پس از غیبت صغری با بزرگانی چون شیخین صدوقین ایجاد شد تا عصر بزرگانی چون شیخ مفید و شیخ طوسی و شیخ صدوق و… ادامه یافت تا به این عصر رسید.

وی خاطرنشان کرد: در این اعصار بزرگانی چون شیخ طوسی و علامه حلی و صاحب جواهر و…. ظهور کردند که علوم اهل بیت(علیهم السلام) را از نسلی به نسل دیگر منتقل کردند.
عضو مجلس خبرگان رهبری با ذکر این مطلب که صدوقین نظر کرده ائمه بودند، بیان کرد: شیخ صدوق پدر با دعای امام حسن عسکری(علیه السلام) و صدوق پسر با دعای امام زمان(عجل الله فی فرجه) متولد شدند.
آیت الله ممدوحی خاطرنشان کرد: این دو عالم بزرگوار در هر دوره بزرگترین خدمات را به این مکتب ارایه کردند؛ صدوق پدر شخصیتی از نظر علمی و اخلاقی و تقوا سرآمد اعصار بود؛ ایشان به قدری تفوق علمی داشت که بزرگان و علما فتوای ایشان را عین اخبار می‌دانستند.

hamayesh_sadooqwyn1

وی گفت: ایشان به حدی بزرگ و با کرامت بودند که علی بن محمد نائب امام زمان(عجل الله) از زمان و لحظه مرگ ایشان خبرداده بودند؛ بزرگان اهل علم اعتماد بسیاری به احادیث نقل شده توسط ایشان داشتند که این امر در تاریخ به روشنی گواهی داده شده است.
وی اظهار کرد: شیخ صدوق(صدوق پسر) در ری می‎زیست ولی ۲۰ سال در خدمت پدر علوم اهل بیت(علیهم السلام) رافرا گرفت؛عظمت علمی ایشان به حدی بود که بزرگان علم ایشان را دانشگاه سیار می‌نامیدند؛ ایشان برای کسب علم و دانش و جمع آوری احادیث سفرهای عجیب و خاصی را تجربه کردند؛ ایشان از شهر ری به مشهد و نیشابور، مرو، بغداد، کوفه، حمدان، دوباره مشهد، بلخ، ایلاف، سمرقند، فرغانیه و… انجام داد که هر کدام از این سفرها به نیت جمع آوری علوم و احادیث اهل بیت(علیهم السلام) بود.
ممدوحی یادآور شد: جریانی که ایشان آغاز کرد و با تلاش بزرگان در عرصه‌های علمی به دوران شکوه شیخ انصاری و بزرگانی چون آخوند و… رسید موید این مطلب است که ایشان سهم زیادی در نشر و گسترش معرفت نسبت به اهل بیت(علیهم السلام) داشتند.
وی گفت: دقت بسیار زیاد علما در بیان روایات به حدی بود که آنها از کوچکترین موردی که بتواند یک روایت از اعتبار بیاندازد نیز نمی‌گذشتند و اگر در یک مورد دو روایات با کمی تغییر بود هر دو را با شناسنامه کامل ذکر می‎کردند که علم پژوهان بتوانند بهترین انتخاب را داشته باشند.
وی اظهارکرد: مکتبی که امروزه حوزه‎های علمیه ما بر آن ستون ایجاد شده را این بزرگان برای ما ساختند و علم و تقوا و اخلاق و تهذیب را با هم ترکیب کرده و چنین حوزه علمیه بالنده‌ای را پس از غیبت معصومین(علیهم السلام) برای ما به یادگار گذاشتند.
حجة‎الاسلام و المسلمین فرهاد عباسی، رئیس پژوهشکده حدیث حوزه گفت: اگر بخواهیم شهر قم را از نظر مکتبی و حدیثی و علمی بررسی کنیم باید صدوقین را در رأس هرم علمای این شهر بدانیم.

hamayesh_sadooqwyn2

وی افزود: اگر بخواهیم مکتب تشیع را نیز در یک نگاه بررسی کنیم باز هم باید گفت که صدوقین از بزرگترین و تاثیرگذارترین رهبران علمی پس از ائمه طاهرین(علیه السلام) هستند که در جریان علمی شیعی نقش‌آفرین بودند.
وی گفت: جامعه اسلامی امروز به مکتب صدوقین محتاج است زیرا این دو برای همه اقشار جامعه رهاورد داشتند و هیچ قشری وجود ندارد که از آنچه ایشان به ارمغان آورده‌اند بی نصیب بماند.
وی یادآوری کرد: صدوقین از خانواده‌ای هستند که طی ۳۰۰ سال ۲۸ عالم و رهبر دینی به جامعه شیعی عرضه کردند؛ راس این هرم خانوادگی، صدوق پدر است که یک رهبر دینی به تمام معنی بود؛ صدوق پدر هم طبقه با شیخ کلینی است یعنی اساتید آنها یکسان بودند.
وی گفت: صدوق پدرمحضر سه تن از نواب اربعه امام زمان(عج) در زمان غیبت صغری را درک کرده است و با دو نفر از آنها مکاتبه علمی داشته است.
وی بیان کرد: به طور خاص غیبت صغری سرآغاز یک سطح جدید از اندیشه شیعی است که مردم به سوی علما رفته و احکام دین را به سفارش ائمه از آنها می‌گرفتند؛ در کنار این نواب خاص، بزرگانی مثل صدوق پدر در جایگاه اول علمایی بودند که مردم به چشم نایب خاص امام به آنها نگاه می‌کردند و بدون هیچ شک و شبهه‌ای از محضر آنها سود می‌بردند.
بنیانگذار مکتب اجتهادی
مدیر مرکز تخصصی حدیث حوزه گفت: ایشان به قدری از جامعیت علمی برخوردار بود که حتی نواب اربعه نیز وقتی به یک سری از کتب روایی برخورد می‎کردند آنها را برای تایید صحت به قم می‌فرستادند؛ صدوق پدر، بنیانگذار مکتب اجتهادی از احادیث بود که همه علمای بعد از ایشان در این خصوص استفاده می‎کردند.
وی اظهار کرد: صدوق پدر به همراه شیخ کلینی و آخرین نایب خاص امام زمان(عجل الله فی فرجه) در یک سال رحلت کردند و به همین دلیل یک خلأ عجیب در جهان تشیع ایجاد شد ولی همگان دلخوش به بزرگانی چون شیخ صدوق (پسر)و سایر علمایی که در این مکتب تعلیم دیده بودند، بودند تا این بزرگان این راه را ادامه دهند.
قائم مقام معاونت آموزش حوزه بیان کرد: شیخ صدوق(پسر) از بزرگترین عالمان جهان تشیع است که مرجعیت علمی خاصی در جهان تشیع داشت و در عین حال نیز کثیرالسفر بود؛ این سفرها برای جمع آوری احادیث و اثبات وثاقت این احادیث و هم چنین عرضه مکتبی علمی قم به این بلاد انجام می‌شد.
وی گفت: ایشان مکتب فکری قم را به این بلاد در ایران و کشورهای اطراف منتقل کرد و احادیث و سرمایه‎های علمی آنها را نیز با خود به قم آورد و در این مکتب وارد کرد.
عباسی بیان کرد: قم و بغداد دو مکتب علمی و حدیثی خاص در جهان تشیع و اسلام بودند و آنها اجازه ورود و نقل از هیچ محدثی از شهر مقابل را نمی‌دادند، مگر اینکه آن محدث و عالم به حدی قوی باشد که او را اعلم بدانند و در مقابل او سخنی بالاتر نداشته باشند؛ در همین شرایط ایشان وقتی در سن زیر ۴۰ سالگی وارد بغداد شد که پس از ورود، مراجع و علمای بغداد در درس ایشان حاضر می‌شدند.
وی گفت: شیخ صدوق اهل ذوق و نوسازی بود و تالیفات بی نظیری در تاریخ تشیع که بیش از ۳۰۰ اثر است به جای گذاشت به گونه‌ای که حتی علامه مجلسی انگیزه خود از تالیف بحار را زمینه‌ای می‎داند که شیخ صدوق برای ایشان ایجاد می‎کند.
ایشان افزود: شهر قم و مکتب علمی این شهر جزء مکاتب حدیثی و فقهی برتر است و شخصیت شیخ صدوق پدر و پسر جزء برترین ها در عرصه علم حدیث و فقاهت هستند و نیاز است در مورد این دو بزرگوار پژوهش هایی صورت پذیرد.
ایشان تصریح کرد: جامعه علمی و تبلیغی امروز حوزه به کتاب های شیخ صدوقین نیاز دارند این دو بزرگوار به جهت روش شناسی و موضوع یابی دغدغه های خاصی را دنبال می کردند به گونه ای که به درخواست افرادی برای رفع مشکلات اعتقادی کتابی را به رشته تحریر در می آورند.
وی اظهار داشت: خاندان شیخ صدوق جزء خانواده های علمی محسوب می شوند و فرزندان و نوادگان این دو بزرگوار جزء علما بودند و در مورد زندگی این خاندان مرحوم سید ماجد بحرانی کتابی را نوشته است که خاندان شیخ صدوق را توضیح داده است.
مدیریت مرکز تخصصی حدیث حوزه یادآور شد: شیخ صدوق پدر اولین کسی بود که استنباط احکام را با توجه با محوریت احادیث مورد توجه قرار داد و آن قدر در این فن مورد اعتماد بود که اگر کتابی را می نوشت و تصریح به روایتی نمی کرد و فرع فقهی را بیان می کرد سایر فقها می گفتند شاید در نزد ایشان روایتی بوده که این گونه استنباط حکم شرعی را کرده است.
این استاد حوزه علمیه گفت: شیخ صدوق پسر هم در بین علما جایگاهی ویژه ای داشت و ایشان عالمی بود که به شهرهای مختلف برای کسب معارف و علوم سفر می کرد و عمدتا سفرهای ایشان با هیات علمی همراه بود به گونه ای که در کتاب امالی خود در مجلس ۹۷ دارد که این مجلس را در طوس برگزار کردیم.
ایشان تصریح کرد: اساتید و مشایخ صدوق پسر بیش از ۲۰۰ نفر گزارش شده است و شاگردانی بسیاری از محضر ایشان کسب فیض کرده اند؛ شیخ صدوق نگاشته های جداگانه ای با موضوعات مختلف نوشته است که تمام آثار ایشان قابل استفاده می باشد.